Een vijverpomp is het kloppende hart van je vijver. Hij houdt het water in beweging, voedt het filter en zorgt ervoor dat een fontein of waterval blijft lopen. Toch is het ook een onderdeel dat opvallend vaak problemen geeft. Wie een tijdje een vijver heeft, kent het wel: de straal van de fontein wordt zwakker, de pomp maakt een vreemd geluid of hij valt zelfs helemaal stil.
In de meeste gevallen zit er niets ernstigs achter, maar gewoon vuil op de verkeerde plek. Als je begrijpt hoe een pomp werkt, snap je ook meteen waarom hij zo gevoelig is voor verstopping en wat je eraan kunt doen.
Hoe een vijverpomp werkt
De meeste vijverpompen zijn zogenoemde centrifugaalpompen. Binnenin draait een klein schoepenwiel, de waaier of rotor, aangedreven door een elektromotor. Door die snelle draaibeweging wordt water naar buiten geslingerd, de uitlaat in. Op de plek waar het water wegstroomt ontstaat een lagere druk, waardoor er via de inlaat steeds nieuw water wordt aangezogen.
Om te voorkomen dat grote deeltjes rechtstreeks bij de waaier komen, zit er aan de aanzuigkant meestal een korf, rooster of filterspons. Sommige pompen zijn speciaal gemaakt om ook kleine vuildeeltjes door te laten naar een extern filter, andere zijn juist bedoeld voor helder water. Dat verschil maakt veel uit voor hoe vaak je hem moet schoonmaken.
Waarom verstopping zo vaak voorkomt
Een pomp doet precies wat hij moet doen: water aanzuigen. Alleen zuigt hij daarbij alles mee wat in de buurt zweeft. In een vijver is dat behoorlijk wat. Denk aan gevallen bladeren, stukjes waterplant, draadalg, visuitwerpselen, voedselresten en slib van de bodem. Al dat materiaal hoopt zich op tegen de aanzuigkorf of de spons, en zodra die dichtzit krijgt de pomp minder water binnen.
Dat heeft gevolgen. De doorstroming daalt, het filter krijgt te weinig water en de motor moet harder werken. Draait een pomp langere tijd met een verstopte inlaat, dan kan hij oververhit raken, omdat veel pompen door het water zelf gekoeld worden. Ook kalkaanslag rond de as van de waaier speelt mee, vooral bij hard water. Daardoor draait de waaier stroever of blijft hij hangen.
- Bladeren en plantresten in het najaar
- Draadalg en zwevende algen in de zomer
- Slib en visuitwerpselen van de bodem
- Kalkaanslag rond de as en waaier
- Een pomp die te laag op de bodem staat
Signalen dat je pomp aandacht nodig heeft
Je merkt het vaak eerst aan de fontein of waterval: minder hoogte, een onregelmatige straal of sputteren. Ook een zoemend of rammelend geluid wijst op problemen, bijvoorbeeld een waaier die vastzit of steentjes in de pompkamer. Wordt het water troebeler terwijl je niets hebt veranderd, dan kan het zijn dat het filter te weinig water krijgt omdat de pomp verstopt raakt.
Wil je meer weten over het kiezen, repareren en schoonmaken van tuin- en vijverspullen, dan vind je op https://tuinrecensie.nl uiteenlopende tuintips en uitleg over onderhoud.
Regelmatig onderhoud in de praktijk
Het belangrijkste is simpel: maak de aanzuigkorf of spons regelmatig schoon. In het voorjaar en najaar, wanneer er veel organisch materiaal in de vijver komt, kan dat eens per week of twee nodig zijn. In rustigere periodes volstaat vaak eens per maand. Haal altijd eerst de stekker uit het stopcontact voordat je de pomp uit het water haalt.
Spoel de spons uit in een emmer vijverwater in plaats van met kraanwater, zeker als hij ook als filter dient. Zo blijven nuttige bacteriën behouden. Open een paar keer per jaar de pompkamer en controleer de waaier. Zit er kalk op, dan kun je die voorzichtig verwijderen met een zachte borstel en eventueel een milde azijnoplossing. Spoel daarna goed na.
Verstopping voorkomen in plaats van verhelpen
Je kunt veel ellende voorkomen door de pomp slim te plaatsen. Zet hem niet direct op de bodem, maar iets hoger op een steen of plateau, zodat hij minder slib aanzuigt. Een net over de vijver in de herfst houdt een groot deel van de bladeren tegen. Voer je vissen niet meer dan ze binnen een paar minuten opeten, want voedselresten zakken naar de bodem en belanden uiteindelijk in de pomp.
Ook het bijhouden van waterplanten helpt. Knip afgestorven blad tijdig weg en verwijder draadalg met een stok of hark. Een voorfilter of grotere aanzuigkorf geeft de pomp extra ruimte voordat hij dichtslibt.